Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Τα εξοχικά Πατήσια !!! – Αναδρομή στην παλιά Αθήνα

Τα εξοχικά Πατήσια !!! – Αναδρομή στην παλιά Αθήνα

Γράφει ο Πάνος Ν. Αβραμόπουλος

Με την πυκνή τους βλάστηση, τους ευωδιαστούς κήπους τους μέχρι να επέλθει η αστικοποίηση, τις ωραίες ταβέρνες τους, τους καλοσυνάτους κατοίκους, αλλά και τις άλλες φυσικές ομορφιές και το χρώμα τους, αποτελούν μια απο τις ωραίες περιοχές της Αθήνας τα Πατήσια. Κατά παράδοση κατοικήθηκαν απο μεσοαστικά στρώματα και αποτελούν χαρακτηριστική έκφραση της ύστερης αστικοποίησης του αττικού τοπίου. Έως και το τέλος του 19-ου αιώνα, τα Πατήσια εθεωρούντο παραθεριστική συνοικία των Αθηνών, με μεγάλες αγροτικές εκτάσεις και καλλιέργειες. Έσφυζαν απο πράσινο και βλάστηση με κατάφορτους κήπους, όπως εξάλλου και οι άλλες αγροτοπαραθεριστικές συνοικίες των Αθηνών, ο Βοτανικός, η Κολοκυνθού κ.α. Σε ότι αφορά την ονοματοδοσία της περιοχής υπάρχουν πολλές εκδοχές για το ονομά της. Κατά μια εκδοχή λοιπόν το όνομα πιθανόν προέκυψε απο την αρχαίο Δήμο Βατής-Βατήσι, ο οποίος και αποτυπώνεται σε επιγραφή στην στοά του Αττάλου. Κατά μια άλλη εκδοχή το όνομα επήλθε απο την παρουσία στην περιοχή τούρκου μεγαλοκτηματία του Πατίς-αγά. Και επομένως με παράφραση προέκυψε το Πατήσια. Σύμφωνα με τον σπουδαίο αθηναιογράφο Δ. Σουρμελή, αρχικά η συνοικία αποκαλούνταν «Κήποι» και μεθύστερα «Παραδείσια». Αλλά με την έλευση του Μωάμεθ του Πορθητή στην Αθήνα, κατελήφθησαν οι «Κήποι» και έκτοτε αποκαλούνταν Πατήσια, απο το επίθετο «Πατισάχ» που σημαίνει «μεγάλος κύριος». Απο τα Πατήσια διήρχετο ο Ποδονίφτης, στις όχθες του οποίου υπήρχε πολύ μεγάλη και πλούσια σε χλωρίδα βλάστηση. Ένεκα της φυσικής τους ομορφιάς και του πρασίνου που κυριαρχούσε σε αυτά, τα Πατήσια αποτελούσαν επίζηλο εκδρομικό προορισμό. Σ΄ αυτά εξάλλου υπήρχε πληθώρα κέντρων, όπως καφενείων, ταβερνών και αναψυκτηρίων, στα οποία μπορούσαν οι επισκέπτες να ξεκουραστούν και να αναταθούν στην φύση. Ενώ στην γέφυρα του Ποδονίφτη είχαν τοποθετηθεί παγκάκια, για να ξεκουράζονται οι εκδρομείς. Οι αργίες και οι σχόλες στην Αθήνα, ήταν μέρες γιορτής για τα Πατήσια, στις οποίες όλοι οι Αθηναίοι άδραχναν την ευκαιρία να τα επισκεφθούν, για να ξεκουραστούν απο την καθημερινότητά τους, αλλά και για να αγοράσουν άνθη, φρούτα και καλλωπιστικά φυτά, απο τους αγρότες της περιοχής. Ονομαστά υπήρξαν και τα πατησιώτικα τριαντάφυλλα. Καταγράφεται μάλι-στα και το εξής ιστορικό γεγονός. Στα 1892 και μέσα στον προεκλογικό πυρετό της εποχής – πάντα οι εκλογές είχαν ξεχωριστό ηθικό και κοινωνικό βάρος για τον λαό της Αθήνας – οι Πατησιώτες πρόσφεραν εις ένδειξη αγάπης και πολιτικής στήριξης στον αγώνα του, πέντε χιλιάδες τριαντάφυλλα !!! στον μεγάλο μας πολιτικό μεταρρυθμιστή και πρωθυπουργό Χαρίλαο Τρικούπη. 

Πρός το τέλος του 19-ου αιώνα και με την αναθεώρηση του σχεδίου της πόλεως των Αθηνών που έλαβε χώρα, τα Πατήσια προσέλαβαν χαρακτήρα προαστίου της πόλης, διιστάμενο σε δυο επιμέρους συνοικίες τα Κάτω Πατήσια και τα Άνω Πατήσια. Αποτελώντας πόλο έλξης για κατοίκηση, αλλά και για εμπορική δραστηριότητα, διαρκώς σώρευαν πολύ κόσμο και προϊόντος του χρόνου άρχισε η ταχεία αστικοποίησή τους. Γεγονός που αλλοτρίωσε την φυσική ομορφιά τους, ενώ περιόρισε δραστικά τους κήπους και τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις τους. Την θέση των πολυφρόντιστων και πανέμορφων περιβολιών που ευωδίαζαν και έβγαζαν απο τα χώματά τους τα πιο ωραία αγροτικά προϊόντα, πήραν τώρα κατοικίες, και καταστήματα. Το μέρος απο το οποίο διήρχετο ο Ποδονίφτης, προσέλαβε το όνομα «Ποδονίφτης», απο το αντίστοιχο όνομα οικονομικά επιφανούς μεγαλεμπόρου, που ζούσε στην περιοχή και είχε εμπορικό κατάστημα στην Παλαιά Αγορά της Αθήνας. Όμως και αθλητικές δραστηριότητες ελάμβαναν χώρα στην περιοχή του Ποδονίφτη, δοθέντος του ελεύθερου χώρου που διέθετε, αλλά και του προσφερόμενου φυσικού τοπίου. Έτσι το 1902 διενεργήθηκαν ιππικοί αγώνες, που αποτέλεσαν βαρυσήμαντο κοινωνικό γεγονός των Αθηνών. Ακόμα στα ελεύθερα γήπεδα του Ποδονίφτη συνέρρευσαν κατά κύματα, πολλοί απο τους τραγικούς πρόσφυγες, μετά την μικρασιατική τραγωδία, δημιουργώντας έναν μεγάλο προσφυγικό συνοικισμό. Ο οποίος προοδευτικά μετεξελίχθηκε, στη γνωστή μας περιοχή της Νέας Φιλαδελφείας. !!! Το παρόν κείμενο είναι απόσπασμα από το Βιβλίο μου «ΑΘΗΝΑ, ζαφειρόπετρα….», που πραγματεύεται την κοινωνική, πολιτισμική και αυτοδιοικητική ταυτότητα της Αθήνας μας.

*Ο συγγραφέας Πάνος Ν. Αβραμόπουλος, είναι Α΄ Αναπληρωματικός Δημοτικός Σύμβουλος Αθηναίων
www.panosavramopoulos.blogspot.gr

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

«Είδα ένα 13χρονο κορίτσι να πηδάει στο γκρεμό! Εκεί, τελείωσε μόνη της»

Μια συγκλονιστική μαρτυρία μιας γυναίκας που σώθηκε από τις φλόγες αλλά έγινε μάρτυρας ενός φρικτού θεάματος. Ενός 13χρονου κοριτσιού που καιγόταν και στον πανικό του να γλιτώσει πήδηξε στο κενό νομίζοντας ότι πέφτει στην θάλασσα. Όμως, το παιδί έπεσε στο γκρεμό και ξεψύχησε εκεί! Μπροστά της. 
Η κα Μαρία Πάτσιου περιγράφει στο newsit.gr όλα όσα είδε και έζησε στο Κόκκινο Λιμανάκι με τραγική πρωταγωνίστρια μια 13χρονη κοπέλα η οποία έχασε δυστυχώς την ζωή της τόσο άδικα. «Όταν βγήκα από την θάλασσα και κρύφτηκα πίσω από μια μεγάλη πλατιά σπηλιά άκουσα την κραυγή ενός παιδιού και την είδα να πηδάει ένα άτομο που δεν ήξερα ακόμα αν είναι κορίτσι. Να πηδάει γιατί προφανώς δεν έβλεπε αν ήταν θάλασσα κάτω ή τρομοκρατημένη από αυτό που είχε υποστεί που μετά κατάλαβα ότι ήταν και καμένη. Πήγα κοντά της δεν την ακούμπησα γιατί δεν ήξερα σε τι κατάσταση ήταν το χτύπημά της. Αργότερα όμως που έφυγα 2 – 2,5 ώρες μετά διαπίστωσα ότι ήταν και καμμένη. Τα πόδια της φαινόντουσαν, μαύρα! Καμμένα. Κα…

Παπαρήγα: Γλίτωσα στο παρά πέντε από την πυρκαγιά στο Μάτι

Στο Μάτι την ώρα που η φωτιά έκαιγε ό,τι έβρισκε στο δρόμο της βρισκόταν και η πρώην ΓΓ του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα, η οποία όπως είπε γλίτωσε στο παρά πέντε. Συγκεκριμένα η κυρία Παπαρήγα είπε πως βρισκόταν στο αυτοκίνητο και μποτιλιαρίστηκε, ωστόσο ήταν στο πρώτο κύμα των ανθρώπων που προσπάθησαν να ξεφύγουν και τα κατάφεραν. Το επόμενο κύμα ήταν αυτοί που εγκλωβίστηκαν και τελικά αναζητώντας διαφυγή, η φωτιά τους πρόλαβε στο χωράφι. Μάλιστα η πρώην ΓΓ του ΚΚΕ επιβεβαίωσε πως μπροστά από το χωράφι ήταν βράχια και γκρεμός και όπως είπε «όταν κάποιος είναι μίας ηλικίας και βρεθεί σε βράχια είναι δύσκολο». Παράλληλα είπε πως φοβάται ότι θα εντοπιστούν και άλλα θύματα από την πυρκαγιά. eleftherostypos.gr

Aνοιχτή βάση αναζήτησης αγνοουμένων από τις φονικές πυρκαγιές σε Μάτι και Ραφήνα.

Η επίσημη καταγραφή των αγνοουμένων γίνεται από το Πυροσβεστικό Σώμα Ελλάδας, η Audax Cybersecurity θέλοντας όμως να βοηθήσει αυτές τις δύσκολες στιγμές, δημιούργησε μία ανοιχτή βάση αναζήτησης αγνοουμένων από τις φονικές πυρκαγιές σε Μάτι και Ραφήνα. Στα hashtags, #MissingPeope#Πυρκαγιά#Μάτι και #Ραφήνασυγκεντρώνονται δικές σας δημοσιεύσεις και εισάγονται στην σχετική πλατφόρμα μαζί με φωτογραφίες για την δημοσιοποίηση τους. Για την πλατφόρμα έχει ενημερωθεί επίσημα η Πυροσβεστική.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΟΥΣ ΑΓΝΟΟΥΜΕΝΟΥΣ